Artykuły
6 minKompetencje miękkie i twarde pracowników decydują o wydajności pracy oraz pozycji firmy na konkurencyjnym rynku. Ukończone studia kierunkowe to dziś nie wszystko, czego pracodawca powinien oczekiwać od kandydatów podczas rekrutacji.
W artykule wyjaśniamy, co to są kompetencje miękkie i twarde. Poznaj główne różnice pomiędzy nimi, przykłady oraz znaczenie w poszczególnych branżach. Zapoznaj się także ze sposobami ich rozwijania u swoich pracowników.
Co to są kompetencje twarde?
Kompetencje twarde to branżowa wiedza i praktyczne umiejętności, które są niezbędne do wykonywania obowiązków na określonym stanowisku pracy. Można je łatwo zmierzyć i potwierdzić za pomocą dokumentów, np. dyplomów, certyfikatów, świadectw, zaświadczeń czy rekomendacji.
Twarde kompetencje pozwalają wykonywać konkretne zadania i rozwiązywać problemy zawodowe w pracy – najczęściej przy zastosowaniu narzędzi, urządzeń, maszyn czy oprogramowania.
Kompetencje twarde – przykłady
Kompetencje twarde są przydatne zwłaszcza w branży przemysłowej, TSL oraz sektorze specjalistycznych usług, np. informatycznych, medycznych, budowlanych, montażowych, serwisowych, prawnych, finansowych czy księgowych.
Można wyróżnić m.in. następujące przykłady kompetencji twardych:
- znajomość języka obcego – przydatna zwłaszcza w firmach, które funkcjonują na międzynarodowym rynku i obsługują zagranicznych kontrahentów,
- prawo jazdy na samochody osobowe i ciężarowe – niezbędne m.in. w pracy zawodowych kierowców, zaopatrzeniowców czy przedstawicieli handlowych,
- obsługa komputera, innego sprzętu IT oraz oprogramowania – umiejętność ważna zwłaszcza w pracy biurowej,
- znajomość języków oprogramowania – wykorzystywana przez pracowników branży IT,
- obsługa kasy fiskalnej – wymagana w pracy kasjerów, aptekarzy i wielu innych osób, które rejestrują transakcje za pomocą takiego urządzenia,
- znajomość przepisów prawnych – regulacji związanych z daną branżą,
- obsługa maszyn – umiejętność niezbędna zwłaszcza w sektorze przemysłowym.
Kompetencje miękkie – definicja
Kompetencje miękkie to zdolności interpersonalne, które wynikają z cech osobowościowych pracownika oraz wartości i zasad, którymi się kieruje. Dotyczą umiejętności zarządzania emocjami oraz zachowaniami. W pewnym stopniu są wrodzone, lecz można je w różny sposób rozwijać, np. dzięki kontaktom społecznym czy warsztatom. Nie da się ich dokładnie zmierzyć, chociaż pomagają w tym np. kwestionariusze osobowościowe, testy psychometryczne czy odgrywanie scenek z osobą prowadzącą rekrutację.
Dlaczego kompetencje miękkie są ważne?
Jak wynika z badań Światowego Forum Ekonomicznego, do 2030 roku aż 66% wszystkich zawodów będzie wymagać wysoko rozwiniętych kompetencji miękkich, które przekładają się na jakość pracy. Pracownik z miękkimi kompetencjami:
- usprawnia obsługę klientów,
- ma spory wpływ na efektywność i wydajność pracy grupowej,
- szybko rozwiązuje konflikty i inne problemy w pracy,
- pomaga budować pozytywną atmosferę w zespole,
- zwiększa motywację do pracy,
- przeciwdziała dużej rotacji w przedsiębiorstwie.
Miękkie kompetencje pracownika są ważne zwłaszcza na stanowiskach związanych z obsługą klientów, kontrahentów i petentów. Powinny je również rozwijać osoby zatrudnione w branży medyczno-opiekuńczej.
Kompetencje miękkie – przykłady
Do przykładów kompetencji miękkich zaliczane są m.in.:
- komunikatywność – umiejętność nawiązywania werbalnych i pozawerbalnych kontaktów z innymi ludźmi, w tym współpracownikami, przełożonymi i kontrahentami. Komunikatywny pracownik przyjmuje otwartą postawę ciała, wzbudza zaufanie oraz potrafi tworzyć precyzyjne wypowiedzi, zrozumiałe dla rozmówców,
- aktywne słuchanie i empatia – są to kompetencje miękkie, które pozwalają trafnie rozpoznawać potrzeby klientów oraz proponować im rozwiązania, których oczekują. Ułatwiają także rozwiązywanie konfliktów w zespole,
- logiczne, krytyczne i analityczne myślenie – zyskuje na znaczeniu wraz z rozwojem automatyzacji, robotyzacji oraz sztucznej inteligencji,
- dyscyplina i odpowiedzialność – pracownik o takich cechach jest wydajny, słowny, uczciwy i godny zaufania,
- elastyczność i chęć rozwoju – współczesny rynek pracy dynamicznie się zmienia, zwłaszcza w związku z rozwojem nowoczesnych technologii. Dlatego pracodawcy cenią pracowników, którzy potrafią przystosowywać się do nowych warunków i są gotowi, aby ciągle podnosić swoje kompetencje,
- dobra organizacja – ułatwia i przyspiesza wykonywanie powierzonych zadań w terminie, a także zapobiega błędom, wypadkom oraz stresowi w pracy,
- kreatywność – jest to cecha, która pomaga tworzyć oryginalne, nieszablonowe projekty. Jest przydatna w wielu branżach, m.in. marketingowej, kulturalnej, architektonicznej, artystycznej, fotograficznej, filmowej czy IT,
- umiejętność pracy w grupie – osoby bezkonfliktowe, które potrafią efektywnie pracować w zespole i przedstawiać własne pomysły, to cenny zasób w firmach z wielu branż,
- cechy przywódcze – powinny wykazywać je osoby, które są zatrudnione na stanowiskach kierowniczych,
- asertywność – pomaga zapobiegać konfliktom w zespole, a także obsługiwać trudnych klientów oraz negocjować warunki współpracy. Asertywny pracownik potrafi grzecznie, lecz stanowczo odmawiać, a zarazem nie ma problemu z przyjmowaniem krytyki,
- umiejętność pracy pod presją czasu – osoba dysponująca tą kompetencją wykonuje zadania w terminie i jest w mniejszym stopniu narażona na wypalenie zawodowe,
- kultura osobista – jest niezbędna zwłaszcza u pracowników obsługi klienta.
Jak rozwijać kompetencje twarde u pracowników?
Twarde kompetencje można kształtować na wiele sposobów. Umożliwiają to m.in.:
- kursy, warsztaty zawodowe oraz szkolenia pracowników,
- konferencje i spotkania branżowe,
- webinary i podcasty,
- narady i burze mózgów w miejscu pracy,
- studia podyplomowe,
- kursy językowe,
- literatura branżowa.
Sposoby wspierania kompetencji miękkich personelu
Przedsiębiorca może również wspierać rozwój kompetencji społecznych swoich pracowników. Pomagają w tym zwłaszcza:
- szkolenia i warsztaty z komunikacji interpersonalnej – pozwalają ćwiczyć m.in. kreatywność, komunikatywność, asertywność, logiczne myślenie czy umiejętność pracy pod presją czasu,
- coaching – polega na partnerskiej współpracy z indywidualnym opiekunem. Osoba taka wspiera i inspiruje pracownika do rozwoju oraz osiągania celów. Nie wskazuje mu konkretnych rozwiązań, lecz mobilizuje do ich samodzielnego poszukiwania. Pomaga odkrywać potencjał oraz wzmacniać kompetencje, którymi pracownik już dysponuje,
- mentoring – mentor w przeciwieństwie do coacha udziela konkretnych rad i wskazówek, które można wykorzystać w swojej pracy. Przyjmuje rolę mistrza – jest nim najczęściej starszy pracownik firmy z wieloletnim doświadczeniem i dużą wiedzą. Oprócz kompetencji miękkich pomaga on także swoim uczniom rozwijać twarde umiejętności,
- wyjazdy integracyjne – pozwalają pracownikom lepiej się poznać i ćwiczyć kompetencje społeczne w naturalnych sytuacjach.
W większości branż są dziś potrzebne zarówno twarde, jak i miękkie kompetencje pracowników. Chcesz, aby Twoja firma prężnie się rozwijała? Wspieraj więc zatrudnione osoby w kształtowaniu obu tych rodzajów umiejętności.