Artykuły
5 minZmiana opinii agencji ratingowej Standard & Poor’s o Polsce była sporym zaskoczeniem. Co zadecydowało o pozytywnej ocenie naszego kraju i jak może to wpłynąć na sytuację w najbliższej przyszłości?
Rating – co to jest?
Na początku warto napisać, czym w ogóle zajmują się agencje ratingowe i co to jest rating. Agencje ratingowe to nic innego jak firmy zajmujące się oceną wiarygodności kredytowej wszystkich podmiotów pożyczających pieniądze – banków, spółek, funduszy, organizacji czy rządów państw. Rating jest oceną stabilności pożyczającego, czyli określa jego wypłacalność, co jest istotną przesłanką dla inwestorów.
Obecnie rynek zdominowany przez 5 dużych, międzynarodowych agencji: Fitch Ratings, Moody’s, A. M. Best, Dominion Bond Rating Service i Standard & Poor’s. To właśnie ta ostatnia agencja 3 lata temu obniżyła rating Polski z A- na BBB+, argumentując to osłabieniem niezależności instytucji państwowych. Przez wielu komentatorów odebrane zostało to jako reakcja na wyrost. Oprócz tego na rynku działa kilka firm i instytucji, które pełnią rolę narodowych agencji ratingowych w poszczególnych krajach.
Skala ocen agencji ratingowych
Większość agencji ratingowych stosuje skalę ocen opartą na oznaczeniach literowych od AAA do D (przy czym D oznacza ocenę najniższą). Zarówno w klasyfikacji agencji S&P, jak i Moody’s, określenie „wysoka jakość” oznacza niskie ryzyko kredytowe, czyli wysokie prawdopodobieństwo spłaty zobowiązań.
W ratingu międzynarodowym wyróżnia się dwa poziomy ocen: inwestycyjny i spekulacyjny. Ten pierwszy odnosi się do emitentów/instrumentów dłużnych o niskim lub umiarkowanym ryzyku. Spekulacyjny przyznawany jest emitentom/papierom dłużnym o wysokim ryzyku.
| S&P | Moody’s | Opis znaczenia oceny |
| poziom inwestycyjny | ||
| AAA | Aaa | Wyjątkowo duża zdolność emitenta do wywiązywania się z podjętych zobowiązań finansowych |
| AA+ AA AA- | Aa | Bardzo duża zdolność emitenta do wywiązywania się z podjętych zobowiązań |
| A+ A A- | A1 A2 A3 | Wysoka zdolność emitenta do wywiązywania się z podjętych zobowiązań przy jednoczesnej wrażliwości na niekorzystne warunki zewnętrzne |
| BBB+ BBB BBB- | Baa1 Baa2 Baa3 | Wystarczająca zdolność płatnicza emitenta do wywiązywania się z podjętych zobowiązań przy jednoczesnej większej wrażliwości na niekorzystne warunki zewnętrzne |
| poziom spekulacyjny | ||
| BB+ BB BB– | Ba1 Ba2 Ba3 | Emitent dysponuje jeszcze wystarczająca zdolnością płatnicza, ale stoi w obliczu niesprzyjających warunków zewnętrznych – mogą wystąpić zaburzenia w terminowej obsłudze długu |
| B+ B B- | B1 B2 B3 | Emitent obecnie jest w stanie sprostać zobowiązaniom finansowym, ale stoi w obliczu zakłóceń w obsłudze długu |
| CCC | Caa | Zdolność płatnicza emitenta jest zagrożona. Do terminowej obsługi długu wymagane są korzystne warunki ekonomiczne i finansowe |
| CC | Ca | Zdolność płatnicza emitenta jest bardzo zagrożona lub wstrzymał się on już od wywiązywania się z zobowiązań |
| C | C | Emitent już zalega z regulowaniem zobowiązań, ale wypłata zobowiązań jest jeszcze częściowo kontynuowana |
| D | D | Emitent stracił zdolność do terminowego regulowania zobowiązań lub ogłosił upadłość |
Decyzja o podniesieniu ratingu Polski
Podczas październikowego przeglądu ocen, który odbywa się raz na kilka miesięcy, agencja Standard & Poor’s podniosła rating Polski z BBB+ na A-. Tym samym nasza ocena wróciła do poziomu ze stycznia 2016 roku. Skąd taka decyzja? Przemawiają za tym trzy czynniki. Po pierwsze, deficyt budżetowy wyniesie w tym roku 1,5% PKB, spowodowany w dużej mierze dużymi inwestycjami publicznymi, które zawsze wykonywane są na kredyt. S&P w swoim komunikacie podkreśla również silny, zrównoważony wzrost gospodarczy, który mimo negatywnych prognoz wcale nie zwalnia. Istotne są również: spadające zadłużenie zagraniczne, otwartość gospodarki oraz rosnąca wartość eksportu.
Dlaczego poprawa ratingu Polski jest ważna? Większa wiarygodność kraju przekłada się na lepszą ocenę polskich firm działających na rynku międzynarodowym oraz zmniejsza ich koszty finansowania. Jest to szczególnie ważne w czasie, gdy działania polskiego rządu na arenie międzynarodowej sprawiają, że pozycja negocjacyjna naszego kraju jest coraz słabsza, a lista sojuszników coraz krótsza. Perspektywa wsparcia finansowego ze strony Unii Europejskiej też nie wygląda najlepiej, szczególnie w obliczu wciąż trwającego sporu o praworządność w Polsce. To także sygnał dla inwestorów, że pieniądze ulokowane w naszym kraju są bezpieczne.
Czy możliwe jest dalsze podnoszenie ratingu Polski?
Na to się na razie nie zanosi. Żeby dogonić Czechy lub Słowację, wyniki budżetu musiałby mieć pokaźną nadwyżkę, a stopa oszczędności musiałaby znacząco wzrosnąć. Tymczasem trzeba się cieszyć obecną oceną i mieć nadzieję, że wielki biznes będzie bardziej skupiony na wskaźnikach gospodarczych, a nie na zawirowaniach politycznych w naszym kraju.